W skrócie: listę zakupów na imprezę robi się z przepisów z jej menu, a nie z listy z poprzedniej imprezy.
Jak liczyć. Dla każdego składnika: liczba porcji × waga surowca na porcję. Wagę surowca liczycie z gramatury porcji podzielonej przez wydajność, czyli to, co zostaje po obieraniu, porcjowaniu i obróbce cieplnej.
Zapas. Dodajecie mały, spisany zapas: około 5% na większość pozycji albo dwie porcje więcej przy daniach robionych na sztuki. Potem zaokrąglacie w górę do pełnego opakowania od dostawcy.
Zasady, które ograniczają straty. Gdy zmienia się danie albo dostajecie ostateczną liczbę gości, poprawiacie ilości przy daniach i generujecie listę od nowa. Imprezy z jednego tygodnia łączycie w jedno zamówienie na dzień dostawy. Dostawę sprawdzacie z listą, pozycja po pozycji.
Poniżej jeden przykład, od wstępnych 80 gości do ostatecznych 92, oraz tydzień z trzema imprezami. Wszystkie ilości są przykładowe; wasze receptury i wydajności będą inne.
Przykładowa impreza (wymyślona na potrzeby tekstu): czwartkowa kolacja firmowa, zamówiona na 80 osób. Przystawka: sałatka. Danie główne: pierś z kurczaka, a dla gości, którzy o to poprosili, risotto wegetariańskie; do tego pieczone ziemniaki dla wszystkich. Deser: panna cotta. Dziesięć dni przed imprezą klient podaje ostateczną liczbę gości: 92 osoby, w tym 6 wegetarian.
Dlaczego nie warto kopiować listy z ostatniego wesela
Skopiować listę z wesela sprzed miesiąca i „trochę poprawić” wydaje się szybciej. Kończy się to źle z czterech powodów:
Inne menu, inne pozycje. Wesele z policzkami wołowymi i kolacja firmowa z kurczakiem mają wspólne ziemniaki i śmietankę, niewiele więcej.
Inne porcje. Kolacja z trzech dań kończąca się o 22:00 i wesele do rana z ciepłymi daniami w nocy to zupełnie inne ilości na gościa.
Inna liczba gości. Przeliczanie listy ze 120 osób na 92 „na oko” to zgadywanie przy każdej pozycji.
Powielone nadwyżki. Jeśli poprzednia lista była zawyżona „na wszelki wypadek”, a nikt nie zapisał, ile zostało, ten nadmiar kopiuje się razem z nią.
Od imprezy do imprezy nie zmienia się tylko receptura, więc od niej zaczynacie.
Receptura × liczba porcji × wydajność
Dla każdego składnika z menu potrzebujecie z receptury trzech liczb:
Gramatura porcji: to, co trafia na talerz (np. 160 g pieczonego kurczaka).
Wydajność: jaka część surowca zostaje po obieraniu, porcjowaniu lub pieczeniu. Pierś z kurczaka, która traci w piecu 20% wagi (ubytek 20%), ma wydajność 80%.
Liczba porcji: ilu gości dostaje to danie.
Waga surowca na porcję = gramatura ÷ wydajność. Ilość na liście = waga surowca na porcję × liczba porcji.
Przykładowa kolacja przy ostatecznej liczbie 92 osób (86 porcji kurczaka, 6 risotto):
Składnik | Gramatura porcji | Wydajność | Waga surowca na porcję | Porcje | Zapotrzebowanie (netto) |
|---|---|---|---|---|---|
Pierś z kurczaka | 160 g | 80% | 200 g | 86 | 17,2 kg |
Ziemniaki | 200 g | 80% | 250 g | 92 | 23,0 kg |
Mix sałat | 40 g | 80% | 50 g | 92 | 4,6 kg |
Ryż do risotto (arborio) | 80 g suchego | nie dotyczy (kupowany suchy) | 80 g | 6 | 0,48 kg |
Śmietanka 30% | 100 ml | 100% | 100 ml | 92 | 9,2 l |
Sprawdźmy jedną pozycję: 160 g ÷ 0,80 = 200 g surowej piersi na porcję; 200 g × 86 = 17 200 g = 17,2 kg.
Żeby te liczby były wiarygodne, pilnujcie dwóch rzeczy:
Wydajności bierzecie z własnej kuchni, nie z internetu. Raz zważcie worek ziemniaków przed obraniem i po, zapiszcie wydajność w recepturze i korzystajcie z niej dalej.
Liczba porcji wynika z podziału dań, nie z liczby gości. Kurczaka robicie na 86 osób, nie na 92. Sześcioro wegetarian ma osobną pozycję z risotto. Menu dziecięce i dania na diety specjalne też mają własne pozycje.
Te same dane z receptury służą do policzenia kosztu porcji: zobaczcie jak policzyć koszt menu na imprezę.
Zapas: ile więcej i na co
Zapas pokrywa upuszczoną blachę, słabszą niż zwykle wydajność albo dodatkowego gościa. Powinien być mały i spisany, żeby cała kuchnia liczyła tak samo.
Przykładowa zasada przyjęta w kuchni:
Około 5% na mięso, warzywa i dodatki robione w większych ilościach.
Dwie porcje więcej przy daniach robionych na sztuki (deser na talerzu, danie wegetariańskie).
Bez dodatkowego zapasu na zaokrąglenie. Jeśli zaokrąglenie do pełnego opakowania już daje kilka procent więcej, nie dokładacie kolejnych 5%.
Składnik | Zapotrzebowanie (netto) | Z zapasem | Opakowanie | Zamówienie |
|---|---|---|---|---|
Pierś z kurczaka | 17,2 kg | +5% = 18,06 kg | 1 kg, próżniowo | 19 opak. = 19 kg |
Ziemniaki | 23,0 kg | +5% = 24,15 kg | worek 15 kg | 2 worki = 30 kg |
Mix sałat | 4,6 kg | +5% = 4,83 kg | opakowanie 1 kg | 5 opak. = 5 kg |
Ryż arborio | 0,48 kg | +2 porcje = 0,64 kg | 1 kg | 1 opak. |
Śmietanka 30% | 9,2 l | +2 porcje = 9,4 l | karton 1 l | 10 kartonów = 10 l |
Słaby punkt to ziemniaki: 30 kg przy potrzebie 24,15 kg, prawie 6 kg nadwyżki tylko przez wielkość worka. Rozwiązanie jest niżej, przy łączeniu imprez.
Wielkość zapasu zależy też od gwarancji liczby gości w umowie z klientem: jeśli kuchnia i tak przygotowuje kilka procent ponad gwarantowaną liczbę, ta nadwyżka jest waszym zapasem. Nie dokładajcie drugiego.
Co się zmienia, gdy z 80 gości robi się 92
Pierwsza lista powstała dla 80 osób (75 porcji kurczaka, 5 risotto). Przy ostatecznej liczbie 92 (86 kurczaka, 6 risotto) zmienia się każda pozycja:
Składnik | Przy 80 gościach (netto) | Przy 92 gościach (netto) | Różnica |
|---|---|---|---|
Pierś z kurczaka | 75 × 200 g = 15,0 kg | 86 × 200 g = 17,2 kg | +2,2 kg |
Ziemniaki | 80 × 250 g = 20,0 kg | 92 × 250 g = 23,0 kg | +3,0 kg |
Mix sałat | 80 × 50 g = 4,0 kg | 92 × 50 g = 4,6 kg | +0,6 kg |
Ryż arborio | 5 × 80 g = 0,40 kg | 6 × 80 g = 0,48 kg | +0,08 kg |
Śmietanka 30% | 80 × 100 ml = 8,0 l | 92 × 100 ml = 9,2 l | +1,2 l |
Sama ostateczna liczba gości niczego w zamówieniu nie zmienia. Jeśli nikt nie poprawi ilości przy daniach i nie wygeneruje listy od nowa, zamówienie trafia do dostawcy ze starymi ilościami. Kurczak na 75 porcji z 5% zapasu i zaokrągleniem do pełnych opakowań to 15,75 kg → 16 opakowań. 16 kg ÷ 200 g = 80 porcji, a potrzeba 86 porcji kurczaka: brakuje sześciu dań głównych, a zapas znika, zanim zacznie się serwis.
Gdy liczba gości spada, jest odwrotnie: zamawiacie za dużo. W obu przypadkach zasada jest ta sama: po ostatecznej liczbie gości poprawcie ilości przy daniach i wygenerujcie listę od nowa, zanim złożycie zamówienie u dostawcy. Dodajcie do imprezy zadanie z terminem na dzień przed godziną, do której dostawca przyjmuje zamówienia. Tę samą ostateczną liczbę gości wpiszcie do karty imprezy (BEO), żeby kuchnia i obsługa pracowały na jednej liczbie (zobaczcie darmowy szablon karty imprezy).
Jak to wygląda w Manage My Restaurants Events
W Manage My Restaurants Events menu jest zapisane przy imprezie. Każde danie to osobna pozycja w menu, a ilość przy niej wpisujecie sami. Gdy generujecie listę zakupów, aplikacja mnoży każdy składnik z receptury przez ilość przy danym daniu i sumuje te same składniki ze wszystkich dań. Tak powstaje lista zakupów dla tej imprezy. Przy daniach widzicie też szacunkowy koszt porcji, więc wycena i zamówienie opierają się na tym samym menu. Zapas i zaokrąglenie do pełnych opakowań, opisane wyżej, to nadal zasady kuchni: uwzględniacie je przy składaniu zamówienia.
W naszej przykładowej kolacji pozycje w menu wyglądają tak:
Pozycja w menu | Ilość przy 80 gościach | Ilość przy 92 gościach |
|---|---|---|
Sałatka | 80 | 92 |
Pierś z kurczaka z pieczonymi ziemniakami | 75 | 86 |
Risotto wegetariańskie z pieczonymi ziemniakami | 5 | 6 |
Panna cotta | 80 | 92 |
Ziemniaki są w obu daniach głównych, więc na liście trafiają do jednej pozycji: 86 + 6 = 92 porcje, czyli 23,0 kg. Jeśli w recepturze kurczaka jest 200 g surowej piersi na porcję, przy ilości 86 pozycja z kurczakiem daje na liście 17,2 kg piersi, czyli tyle samo, ile w tabeli wyżej.
Trzy ważne rzeczy:
Lista nie zależy od liczby gości. Aplikacja bierze ilość wpisaną przy każdym daniu, nigdy liczby gości z imprezy. Zmiana liczby gości z 80 na 92 nie zmienia ani menu, ani listy. Ilości nie zmienią się same, musicie je poprawić ręcznie: tutaj kurczak z 75 na 86, risotto z 5 na 6, sałatka i panna cotta z 80 na 92.
Po zmianie dania generujecie listę od nowa. Jeśli menu jest już zatwierdzone, zapisanie zmian w pozycjach usuwa starą listę i oznacza menu jako zmienione. Wtedy generujecie listę zakupów jeszcze raz. Sześciu porcji kurczaka zabraknie, jeśli ktoś zostawi stare ilości albo zamówi według listy sprzed zmiany.
To lista tego, co kupić na to menu, a nie stany magazynowe. Manage My Restaurants Events nie jest programem magazynowym ani systemem POS: nie wie, co macie na półkach ani co przywiózł dostawca.
Wskazówka: dania z różną liczbą porcji trzymajcie w osobnych pozycjach. Pakiet, czyli jedna pozycja z kilkoma daniami, ma jedną ilość dla wszystkich dań wchodzących w jego skład. Jeśli kurczak i risotto są w jednym pakiecie, nie wpiszecie 86 porcji kurczaka i 6 porcji risotto. Każde z nich powinno mieć własną pozycję.
Uwagi, które wpływają na zakupy, np. „tort przywozi klient” albo „jeden gość z silną alergią na orzechy”, wpisujecie w notatce przy imprezie, gdzie czytają je i szef kuchni, i manager. Zadanie „Poprawić ilości i wygenerować listę zakupów po ostatecznej liczbie gości, do poniedziałku 12:00” oznaczacie jako wykonane na tablicy zadań imprezy. Więcej o menu imprezy i liście zakupów.
Trzy imprezy w tygodniu: jedno zamówienie na dzień dostawy
Przed świętami lokal często ma trzy, cztery imprezy w jednym tygodniu. Jeśli zamawiacie osobno na każdą, każda lista ma własny zapas i własne zaokrąglenie do pełnych opakowań.
Przykładowy tydzień:
Wtorek: obiad firmowy na 40 osób, dostawa w poniedziałek.
Czwartek: nasza kolacja na 92 osoby.
Sobota: wigilia firmowa na 60 osób, też z pieczonymi ziemniakami (250 g surowca na porcję) i panna cottą (100 ml śmietanki).
Czwartek i sobota mogą mieć wspólną dostawę w środę. Każda impreza ma swoją listę, a szef kuchni sumuje wspólne pozycje w jedno zamówienie u dostawcy:
Składnik | Czwartek (z zapasem) | Sobota (z zapasem) | Zamówione osobno | Zamówione razem |
|---|---|---|---|---|
Ziemniaki | 24,15 kg | 60 × 250 g = 15 kg, +5% = 15,75 kg | 2 + 2 worki = 60 kg | 39,9 kg → 3 worki = 45 kg |
Śmietanka 30% | 9,4 l | 60 × 100 ml + 2 porcje = 6,2 l | 10 + 7 kartonów = 17 l | 15,6 l → 16 kartonów = 16 l |
Wspólne zamówienie to o jeden worek ziemniaków (15 kg) i jeden karton śmietanki mniej, bez zmiany żadnej receptury.
Trzy zasady, żeby łączenie zamówień nie narobiło kłopotów:
Łączcie według dnia dostawy, nie całego tygodnia. Sałata na sobotę nie przyjeżdża w poniedziałek.
Każda impreza ma osobną listę. Gdy zmieni się liczba gości w sobotę, poprawiacie ilości w sobotnim menu i generujecie od nowa tylko sobotnią listę, a potem aktualizujecie wspólne zamówienie.
Zapiszcie przy każdej imprezie, z której dostawy korzysta, żeby nikt nie zamówił tych samych ziemniaków dwa razy.
O całym przedświątecznym okresie piszemy w tekście Wigilia firmowa w restauracji: niezbędnik dla lokalu.
Przyjęcie towaru a lista zakupów
Lista to dopiero połowa pracy. Gdy przyjeżdża dostawa, ktoś sprawdza ją z listą, pozycja po pozycji:
Waga i liczba sztuk. 19 opakowań kurczaka, a nie 18. Jeśli dostawca rozlicza według wagi, zważcie kilka opakowań.
Zamienniki. Jeśli zamiast opakowań po 1 kg przyjadą po 2 kg, suma może się zgadzać, ale porcjowanie już nie.
Braki. Brakującą pozycję zauważoną w środę po południu da się jeszcze domówić. Zauważoną w czwartek o 16:00 już nie.
Jakość. Sałatę i ryby sprawdzacie przy odbiorze, a nie wtedy, gdy wychodzi przystawka.
Wszystko, co wpływa na imprezę, np. zamiennik albo pozycję, której wciąż brakuje, zapiszcie w notatce przy imprezie, żeby szef kuchni i manager widzieli to w jednym miejscu. Manage My Restaurants Events nie rejestruje dostaw ani stanów, więc samo przyjęcie towaru odbywa się na papierze albo w systemie dostawcy.
Najczęstsze pytania
Jak policzyć ilość jedzenia na imprezę?
Dla każdego składnika: liczba porcji × waga surowca na porcję, gdzie waga surowca to gramatura porcji podzielona przez wydajność. Dodajcie mały zapas (około 5% albo dwie porcje więcej przy daniach na sztuki) i zaokrąglijcie w górę do opakowania.
Jaki zapas jedzenia zamówić na imprezę?
Często przyjmuje się około 5% na mięso, warzywa i dodatki oraz dwie porcje więcej przy deserach na talerzu i daniach na diety specjalne. Nie dokładajcie drugiego zapasu do zaokrąglenia do pełnych opakowań.
Czy lista zakupów zmienia się, gdy zmienia się liczba gości?
W Manage My Restaurants Events nie zmienia się sama. Lista powstaje z ilości wpisanych przy daniach w menu, a nie z liczby gości. Po ostatecznej liczbie gości sami poprawiacie ilości (np. kurczak z 75 na 86, risotto z 5 na 6) i generujecie listę jeszcze raz, zanim złożycie zamówienie u dostawcy.
Czy lista zakupów to to samo co stan magazynu?
Nie. Lista zakupów mówi, co kupić na menu jednej imprezy. Program magazynowy śledzi, co jest na półce. Manage My Restaurants Events robi to pierwsze, nie drugie.
Zamawiajcie z menu, nie z pamięci
Menu, koszt porcji, lista zakupów, liczba gości, notatki i zadania w ramach jednej imprezy. Zobaczcie cennik: 14 dni za darmo, wymagana karta płatnicza.
